De Actuele Situatie rondom de Wet DBA

19 feb 2025 

Belastingdienst en Schijnzelfstandigheid: Wat Betekent Dit Voor Zorginstellingen?

Op 31 januari 2025 beantwoordde Staatssecretaris Van Oostenbruggen vragen over de signalen dat de Belastingdienst zich niet houdt aan de handhavingsstrategie van de ‘zachte landing’ en geen waarschuwingen geeft bij de handhaving op schijnzelfstandigheid. 

Voor zorginstellingen en andere opdrachtgevers die werken met zelfstandigen (zzp’ers) zijn deze ontwikkelingen belangrijk. In deze blog zetten we de belangrijkste inzichten op een rij.

1. Handhavingsstrategie en Modelovereenkomsten

De Belastingdienst hanteert een handhavingsplan waarin beslisbomen en richtlijnen zijn opgenomen. Dit plan is in te zien via de volgende link: https://beoordelingarbeidsrelatie.nl/ 

Belangrijke punten:

• De focus van de handhaving in 2025 ligt primair op loonheffingen en de rol van opdrachtgevers.
• Modelovereenkomsten die op 6 september 2024 waren goedgekeurd en aflopen vóór eind 2029, blijven geldig tot eind 2029. Er vindt echter geen verlenging plaats.
• De zekerheid die een modelovereenkomst biedt, geldt alleen als in de praktijk ook daadwerkelijk volgens de overeenkomst wordt gewerkt.
• Vooroverleg met de Belastingdienst geeft alleen zekerheid als de werkelijke situatie overeenkomt met het ingediende verzoek.

2. De ‘Zachte Landing’: Wat Houdt Dit In?

Er is wel degelijk sprake van een ‘zachte landing’ in de aanpak van de Belastingdienst. De handhaving start in principe met een bedrijfsbezoek, dat schriftelijk wordt aangekondigd.

Kenmerken van een bedrijfsbezoek:

• De modelbrief ‘Aankondigingsbrief bedrijfsbezoek arbeidsrelaties’ is beschikbaar.
• Tijdens een bedrijfsbezoek wordt de nadruk gelegd op het belang van een beheersingsmodel, maar er wordt geen juridische toets uitgevoerd zoals in een boekenonderzoek.
• Het doel is niet om direct uitspraken te doen over de aanvaardbaarheid van de aangiften van het bedrijf.
• De Belastingdienst gebruikt steekproeven en een detectiemodule om bedrijven met verhoogd risico op schijnzelfstandigheid te identificeren.
• Na afloop wordt een verslag opgesteld; de modelbrief ‘Verslag bedrijfsbezoek arbeidsrelaties’ is beschikbaar.

Let op: Een ‘waarschuwing’ is geen officieel handhavingsinstrument, maar een signaal dat de inspecteur risico’s ziet op schijnzelfstandigheid. Dit betekent nog geen formele constatering van schijnzelfstandigheid.

3. Wat Gebeurt Er Na Een Waarschuwing?

De vervolgstappen hangen af van de bevindingen tijdens het bedrijfsbezoek:

1. Geen vervolg – bijvoorbeeld als een mogelijk schijnzelfstandige in dienst wordt genomen.
2. Wel vervolg:
   • Tweede bedrijfsbezoek als de risico’s aanzienlijk worden ingeschat.
   • Boekenonderzoek als er grote risico’s zijn of als een bedrijf blijft werken met mogelijk schijnzelfstandigen.

De termijn van deze vervolgacties hangt af van de ernst van het risico en de beschikbare capaciteit van de Belastingdienst.

4. Boekenonderzoek: Wanneer en Wat Betekent Dit?

In tegenstelling tot een bedrijfsbezoek, is een boekenonderzoek wél gericht op het controleren van de aangiften van het bedrijf.

Wanneer vindt een boekenonderzoek plaats?

• Bij een inschatting van grote risico’s op schijnzelfstandigheid.
• Bij duidelijke signalen dat een opdrachtgever blijft werken met schijnzelfstandigen.
• Direct, als er bij een controle op een ander belastingmiddel (zoals btw) signalen van evidente schijnzelfstandigheid worden geconstateerd.

Op dit moment worden er gemiddeld acht boekenonderzoeken per maand uitgevoerd, afhankelijk van de beschikbare capaciteit.

Conclusie: Wat Kunnen Zorginstellingen Verwachten?

De Belastingdienst intensiveert de handhaving op schijnzelfstandigheid, maar start in de meeste gevallen met een bedrijfsbezoek. Zorginstellingen en andere opdrachtgevers moeten zich bewust zijn van de geldigheid van hun modelovereenkomsten en de manier waarop zzp’ers daadwerkelijk binnen de organisatie werken. Het is raadzaam om:

• Een goed beheersingsmodel te hebben.
• Op de hoogte te blijven van ontwikkelingen in de handhavingsstrategie.
• Voorbereid te zijn op mogelijke bedrijfsbezoeken of boekenonderzoeken.

Wil je meer weten over hoe zorg-registers kan helpen met compliance en registratie van zorgprofessionals? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.