De Schaduwzijde van de Nederlandse Zorgverlening

6 september 2024

De Nederlandse gezondheidszorg staat al een ruime tijd onder druk door zorgwekkende ontwikkelingen die zich afspelen in Nederlands grootste uitgavenpost. Waar zorginstellingen ooit als betrouwbare plekken werden beschouwd, lijken ze nu steeds meer te worden blootgesteld aan fraude door externe partijen die niet bevoegd zijn om zorg te leveren. Bemiddelingsbureaus in de zorg hebben hierin een significant aandeel: door samen te werken met ZZP’ers die een dubieus verleden met zich meedragen en/of deze ZZP’ers op magische wijze om te toveren tot een ‘geschikte’ zorgprofessional. Rapporten van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) geven aan dat deze bureaus veel ZZP’ers inzetten die betrokken zijn geweest bij zeer ernstige misdrijven zoals bankovervallen, drugshandel of geweldsdelicten. Deze combinatie is een schrikbarende gedachte.

Zorgfraude, het Nieuwe Gezicht

De technieken die deze gewetenloze bureaus gebruiken om criminele elementen de zorgsector binnen te smokkelen, zijn schokkend. Ze vervalsen VOG’s en diploma’s, en bieden ZZP’ers valse aanbevelingsbrieven aan die ze kunnen gebruiken bij zorginstellingen. Dit stelt hen in staat om te werken met kwetsbare groepen, zoals mensen met een handicap of jongeren in de jeugdzorg, ondanks de ontbrekende bevoegdheid. Dit ondermijnt niet alleen het vertrouwen in de zorg, maar brengt ook de veiligheid van patiënten in gevaar. Helaas is het relatief eenvoudig om aan deze vervalste documenten te komen. Zo zijn er verschillende Telegram groepen die deze documenten voor het juiste bedrag aanbieden.

In het rapport “Er is Meer aan de Hand” over de gezondheidszorg en het onderwijs, beschrijven het IGJ en andere toezichthouders dat er mogelijkheden bestaan in de gezondheidszorg, wat het relatief eenvoudig maakt voor zogenaamde ongewenste partijen, waaronder criminelen, om binnen te dringen (IGJ, 21 december 2018). Toegankelijkheid, die bedoeld was om inclusiviteit te bevorderen, lijkt in de gezondheidszorg nu zijn tol te eisen door de gevolgen ervan.

De Onzichtbare Gevaren

De morele verontwaardiging is nog maar het minste van de schade die wordt veroorzaakt door deze infiltratie. De IGJ zegt dat dit leidt tot ernstige incidenten door de betrokkenheid van onbevoegde, incompetente en soms criminele zorgverleners. Een van de meer ernstige problemen is het inzetten van zogenaamde professionals die eigenlijk geen idee hebben hoe ze met deze gecompliceerde zorgkwesties moeten omgaan, waardoor ze levens in gevaar brengen. Er zijn ook zorgen dat deze criminele zorgverleners in sommige gevallen kwetsbare cliënten misbruiken om hen in criminele netwerken te trekken, door ze voor hen te laten werken.

Zo beschrijft een recent artikel van Follow the Money ook dat georganiseerde misdaadgroepen hun aandacht hebben verlegd naar de zorgsector—een sector met veel doelen en lage drempels. Dit is niet alleen een kwestie van moreel verval, maar ook van systeem falen. Het laat zien hoe gemakkelijk het is om misbruik te maken van de mazen in het toezicht en de zwakke controles die in deze sector bestaan.

De Rol van Bemiddelingsbureaus

Wat oorspronkelijk bedoeld was als een hulpmiddel voor zorginstellingen om hun personeels-behoeften in te vullen, heeft in sommige gevallen geleid tot de ‘poortwachters’ van zorgfraude. Het aantal is enorm; de Kamer van Koophandel verklaarde dat er momenteel honderden bemiddelingsbureaus en intermediairs zijn die jaarlijks voor ongeveer drie miljard euro aan flexibel zorgpersoneel leveren. Het probleem is dat veel van deze bureaus onvoldoende voorzorgsmaatregelen nemen met betrekking tot de achtergrond van de zorgprofessionals die ze inzetten. De IGJ zou zelfs meldingen hebben ontvangen van zorgaanbieders die diploma’s probeerden te controleren bij DUO en werden misleid door een nep-diplomaregister.

Fragmentatie heeft grenzen, deeloplossingen zijn geen oplossing

De gezondheidszorg is een gefragmenteerde sector als het gaat om de systemen en oplossingen die in Nederland worden geïmplementeerd. Oorspronkelijk zijn deze bedoeld als deeloplossingen voor geïsoleerde problemen. In werkelijkheid doen deze systemen echter vaak precies het tegenovergestelde; ze creëren een omgeving die inefficiëntie en fraude mogelijk maakt. Door de grote verscheidenheid aan softwaretools en protocollen waar zorginstellingen op vertrouwen voor validatie, verschillen de resultaten aanzienlijk.

Een gesegmenteerd probleem is ook de manier waarop portalen trachten gegevens te controleren die op hun beurt weer worden verspreid over verschillende externe platforms, vaak vindt dit proces handmatig of niet voldoende geautomatiseerd plaats. Dit verhoogt niet alleen het risico op fouten, maar opent de deur voor een scala aan kwetsbaarheden die kunnen worden uitgebuit door malafide zorgondernemers. De administratieve overhead die hiermee gepaard gaat, is enorm en het kost zorginstellingen veel tijd en geld om hun systemen te onderhouden.

De Noodzaak van één, onafhankelijk en centraal, register

Gezien de huidige staat van de gezondheidszorg is er een duidelijke behoefte aan een onafhankelijke instantie om de bevoegdheid van zorgverleners te valideren, te verenigen en te beschermen. Eén centraal register zou niet alleen zorgen voor waterdichtheid en verdeeldheid elimineren, maar het biedt ook een langverwachte oplossing om kwaadwillende af te weren die profiteren van het uitbuiten van deze mazen in de regelgeving.

Zorg-registers biedt dé oplossing hiervoor, door een centraal platform aan te bieden waar alle zorgprofessionals en leveranciers worden tentoongesteld en worden gevalideerd. Hoewel innovatie vanaf de start een leidraad was, is het platform vanaf dag één gebouwd als een dienstverlening-first platform, met een speciale focus op essentiële koppelingen, API’s, en een soepele samenwerking met veel gebruikte softwaresystemen in de zorg; voor een waterdicht validatieproces. Een dergelijke integratie met zorg-registers is de oplossing voor een sector die neigt naar een hedendaags ‘Wilde Westen’ waar een groot aantal ‘zorg-cowboys’ de touwen in handen lijken te hebben.

Populaire berichten